impact crater

circular depression on a celestial object formed by a hypervelocity impact of a smaller body

Wikimedia Commons
Wikimedia Commons category: Impact craters

Wikipedia

English Impact crater

An impact crater is an approximately circular depression in the surface of a planet, moon, or other solid body in the Solar System or elsewhere, formed by the hypervelocity impact of a smaller body. In contrast to volcanic craters, which result from explosion or internal collapse, impact craters typically have raised rims and floors that are lower in elevation than the surrounding terrain. Impact craters range from small, simple, bowl-shaped depressions to large, complex, multi-ringed impact basins. Meteor Crater is a well-known example of a small impact crater on Earth.

Impact craters are the dominant geographic features on many solid Solar System objects including the Moon, Mercury, Callisto, Ganymede and most small moons and asteroids. On other planets and moons that experience more active surface geological processes, such as Earth, Venus, Mars, Europa, Io and Titan, visible impact craters are less common because they become eroded, buried or transformed by tectonics over time. Where such processes have destroyed most of the original crater topography, the terms impact structure or astrobleme are more commonly used. In early literature, before the significance of impact cratering was widely recognised, the terms cryptoexplosion or cryptovolcanic structure were often used to describe what are now recognised as impact-related features on Earth.The cratering records of very old surfaces, such as Mercury, the Moon, and the southern highlands of Mars, record a period of intense early bombardment in the inner Solar System around 3.9 billion years ago. The rate of crater production on Earth has since been considerably lower, but it is appreciable nonetheless; Earth experiences from one to three impacts large enough to produce a 20-kilometre-diameter (12 mi) crater about once every million years on average. This indicates that there should be far more relatively young craters on the planet than have been discovered so far. The cratering rate in the inner solar system fluctuates as a consequence of collisions in the asteroid belt that create a family of fragments that are often sent cascading into the inner solar system. Formed in a collision 80 million years ago, the Baptistina family of asteroids is thought to have caused a large spike in the impact rate. Note that the rate of impact cratering in the outer Solar System could be different from the inner Solar System.Although Earth's active surface processes quickly destroy the impact record, about 190 terrestrial impact craters have been identified. These range in diameter from a few tens of meters up to about 300 km (190 mi), and they range in age from recent times (e.g. the Sikhote-Alin craters in Russia whose creation was witnessed in 1947) to more than two billion years, though most are less than 500 million years old because geological processes tend to obliterate older craters. They are also selectively found in the stable interior regions of continents. Few undersea craters have been discovered because of the difficulty of surveying the sea floor, the rapid rate of change of the ocean bottom, and the subduction of the ocean floor into Earth's interior by processes of plate tectonics.

Impact craters are not to be confused with landforms that may appear similar, including calderas, sinkholes, glacial cirques, ring dikes, salt domes, and others.

Source: Impact crater

Arabic فوهة صدمية

فوهة صدمية: هي حفرة ناتجة عن اصطدام عنيف لكتلة صخرية، وهي غالبا ناتجة عن سقوط نيزك على سطح الأرض أو القمر أو أي كوكب أو كويكب من النظام الشمسي

أمثلة على أماكن بها فوهات صدمية على كوكب الأرض :

فوهة بارينجر الصدمية بولاية أريزونا بالولايات المتحدة الأمريكية.

فوهة جبل وقف الصوان الصدمية في الصحراء الشرقية من المملكة الأردنية الهاشمية.

فوهة مادنة في الجزائر.أمثلة على أماكن تحتوي فوهات صدمية في كواكب أو أجرام أخرى:

الصوفي (فوهة) على سطح القمر.

يتشكل عادة تل مركزي في وسط الفوهة اثر الاصطدام.

Source: فوهة صدمية

Bulgarian Ударен кратер

Ударният кратер е кръгло или овално понижение на повърхността на планета, естествен спътник, астероид или друго небесно тяло, възникнало при сблъсък с по-малък обект. Ударните кратери на повърхността на Земята са трудно различими, поради действието на ерозията, отлагането на седименти и вулканичната активност. При други небесни тела, например спътника Калисто, подобна роля играе образуването на нова кора. Въпреки това на Земята са идентифицирани повече от 150 големи ударни кратера.

Source: Ударен кратер

Czech Impaktní kráter

Impaktní kráter je prohlubeň (většinou kruhového tvaru) na povrchu těles v planetární soustavě (planet, měsíců a planetek). Impaktní krátery vznikají nárazem jiného tělesa a mají průměr od několika mikronů do tisíce kilometrů. Dno typického impaktního kráteru leží níže než jeho okolí. Jeho vyvýšený okraj se prudce svažuje do středu kráteru a pozvolna vnějším směrem. Velikost kráteru především záleží na velikosti dopadajícího tělesa (projektilu), na jeho rychlost při dopadu a jeho složení. Velikost kráteru je také významně ovlivňována vlastnostmi cílového tělesa.

Ve sluneční soustavě vznikly impaktní krátery na všech tělesech s pevným povrchem. Na některých velkých tělesech však byly později zahlazeny geologickou činností, tou se rozumí, tavení, pohyb kontinentů (to platí jen pro Zemi), vulkanizmus (např. měsíce ovlivněné slapovými silami velkých planet). Například na Zemi se jich dochovalo přibližně 188 a další stále přibývají, výzkum v tomto oboru se odvíjí od požadavků těžebních firem, které dopadové struktury vyhledávají pro těžbu vzácných surovin. Na menších tělesech se uvedené geologické síly neprojevují. Přinejmenším některé z impaktních kráterů mohou souviset s hromadnými vymíráními v dějinách života na Zemi.V některých případech může vznikat zvláštní typ kráteru tzv. pedestal crater (komplexní kráter, záleží na typu a hustotě horniny nárazového materiálu a hustotě daného impaktoru, úhlu a rychlosti dopadu), kdy zůstane kráter spolu s vyvrženým materiálem vlivem eroze vyvýšen nad okolí.

Source: Impaktní kráter

German Einschlagkrater

Ein Einschlagkrater, auch Impaktkrater genannt, ist eine zumeist annähernd kreisförmige Senke auf der Oberfläche eines erdähnlichen Planeten oder eines ähnlich festen Himmelskörpers, die durch den Einschlag – den Impakt – eines anderen Körpers wie eines Asteroiden oder eines hinreichend großen Meteoroiden entsteht. Nach den gefundenen Resten solcher Impaktoren, den Meteoriten, spricht man auch von einem Meteoritenkrater.Für Einschlagkrater auf der Erde hat der US-amerikanische Geophysiker Robert S. Dietz 1960 die Bezeichnung Astroblem („Sternwunde“) vorgeschlagen, die sich im Deutschen, teilweise auch im Französischen – beispielsweise Astroblème de Rochechouart-Chassenon – eingebürgert hat.

Source: Einschlagkrater

Greek Κρατήρας πρόσκρουσης

Ένας κρατήρας πρόσκρουσης είναι ένα περίπου κυκλικό βύθισμα στην επιφάνεια ενός πλανήτη, δορυφόρου ή άλλου στερεού σώματος στο Ηλιακό Σύστημα ή αλλού, το οποίο δημιουργήθηκε από την πρόσκρουση ενός μικρότερου σώματος με μεγάλη ταχύτητα. Σε αντίθεση με τους ηφαιστειακούς κρατήρες, οι οποίοι δημιουργούνται από εκρήξεις ή εσωτερική κατάρρευση, οι κρατήρες πρόσκρουσης έχουν συνήθως ανυψωμένο χείλος και πυθμένα ο οποίος είναι χαμηλότερα υψομετρικά από τη τριγύρω περιοχή.Οι κρατήρες πρόσκρουσης είναι κυρίαρχο γεωγραφικό χαρακτηριστικό σε πολλά στερεά αντικείμενα του Ηλιακού Συστήματος, όπως η Σελήνη, ο Ερμής, η Καλλιστώ, ο Γανυμήδης και στα περισσότερα από τους μικρούς δορυφόρους και αστεροειδείς. Στα ουράνια σώματα τα οποία παρουσιάζουν πιο ενεργές γεωλογικές διεργασίες, όπως η Γη, η Αφροδίτη, ο Άρης, η Ευρώπη, η Ιώ και ο Τιτάνας, οι ορατοί κρατήρες πρόσκρουσης λιγότερο κοινοί, καθώς διαβρώνονται, θάβονται ή μετασχηματίζονται από την τεκτονική δραστηριότητα.

Οι κρατήρες οι οποίοι υπάρχουν σε πολύ παλιές επιφάνειες, όπως ο Ερμής, η Σελήνη και τα νότια υψίπεδα του Άρη, υποδεικνύουν την ύπαρξη έντονου βομβαρδισμού του εσωτερικού Ηλιακού Συστήματος πριν περίπου 3,9 δις χρόνια. Ο ρυθμός δημιουργίας κρατήρων στη Γη έκτοτε έχει μειωθεί σημαντικά, αλλά δεν είναι αμελητέος: η Γη βιώνει ένα με τρία συμβάντα πρόσκρουσης αρκετά μεγάλα ώστε να δημιουργηθεί κρατήρας διαμέτρου 20 χιλιομέτρων περίπου κάθε εκατομμύριο χρόνια. Αυτό υποδεικνύει ότι πρέπει να υπάρχουν σχετικά νεαροί κρατήρες στον πλανήτη οι οποίοι δεν έχουν ανακαλυφθεί ακόμη. Ο ρυθμός δημιουργίας κρατήρων στο εσωτερικό ηλιακό σύστημα αυξομειώνεται ως αποτέλεσμα συγκρούσεων στη ζώνη των αστεροειδών, οι οποίες δημιουργούν οικογένειες συντριμμιών τα οποία συχνά εισχωρούν στο εσωτερικό ηλιακό σύστημα.Αν και οι γεωλογικές διεργασίες της επιφάνειας της Γης καταστρέφουν γρήγορα τους κρατήρες, έχουν αναγνωριστεί περίπου 190 κρατήρες πρόσκρουσης. Η διάμετρός τους ποικίλει από μερικές δεκάδες μέτρα μέχρι παραπάνω από 300 χιλιόμετρα και η ηλικία τους από τη σύγχρονη εποχή (οι κρατήρες Σιχοτέ-Αλίν, στη Ρωσία, δημιουργήθηκαν το 1947) έως πάνω από δύο δις χρόνια πριν, αν και οι περισσότεροι έχουν ηλικία κάτω από 500 εκατομμύρια χρόνια, καθώς οι γεωλογικές διεργασίες τείνουν να εξαλείφουν τους κρατήρες. Βρίσκονται στο σταθερό εσωτερικό των ηπείρων και λίγοι υποθαλάσσιοι κρατήρες έχουν ανακαλυφθεί, αφενός εξαιτίας της δυσκολίας εξερεύνησης του βυθού και αφετέρου λόγω του ταχέως ρυθμού μεταβολής του θαλάσσιου πυθμένα και της καταβύθισης του ωκεάνιου φλοιού λόγω τεκτονικής. Αν και το γνωστότερο παράδειγμα κρατήρα στη Γη ίσως είναι ο μικρός κρατήρας Μέτεορ, οι κρατήρες στη Γη ποικίλουν από απλούς μικρούς σε σχήμα μπολ μέχρι σύνθετους μεγάλους και με πολλαπλούς δακτυλίους.

Source: Κρατήρας πρόσκρουσης

Spanish Cráter de impacto

Un cráter de impacto o astroblema es la depresión que deja el impacto de un meteorito en la superficie de un cuerpo planetario (planeta, planeta enano, asteroide o satélite) de superficie sólida.

Source: Cráter de impacto

Finnish Törmäyskraatteri

Törmäyskraatteri eli meteoriittikraatteri, tavallisesti lyhyemmin kraatteri (kreikan sanasta krātēr ’krateeri’ eli viinin sekoitusmalja), on räjähdyksen synnyttämä kuoppa. Törmäyskraatteri syntyy asteroidin tai komeetan törmätessä suuremman kappaleen pintaan useita kilometrejä sekunnissa (ns. kosmisella nopeudella).

Kaikki maan pinnalta löydetyt pyöreät painumat eivät ole törmäyskraattereita. Esimerkiksi Åvan rengasintruusio ja Fjälskarin graniittinen stokki ovat kumpikin vanhoja endogeenisiä intruusioita. Törmäyskraatterin voi joskus sekoittaa vulkaanisessa purkauksessa tai ydinräjähdyksissä syntyneisiin kraatteriin.

Törmäyskraattereita syntyy kaikkien kiinteäkuoristen taivaankappaleiden (planeettojen, kuiden, asteroidien, komeettojen, yms) pinnoille. Kraatterin läpimitta voi avaruudessa olla mitä tahansa mikrometeoroidien aiheuttamista tuhansien kilometrien läpimittaisiin (mm. Hellas, Etelänapa-Aitken). Ilmakehän vuoksi pienimmät kraatterit ovat Maan pinnalla joitain kymmeniä metrejä (esim. Carancas). Mannerlaattojen liike taas tuhoaa, eroosio kuluttaa ja sedimentaatio peittää aikaa myöten suurimmatkin maanpäälliset kraatterit. Ne voidaan tunnistaa vain tarkoilla painovoimamittauksilla tai porauksilla. Useat alun perin kraattereiksi syntyneet rakenteet ovat kuluneet niin pahoin, etteivät enää täytä kraatterin määritelmää; tällöin puhutaan törmäysrakenteesta (esim. Vredefort, Sudbury).

Muodoltaan meteorikraatterit ovat useimmiten pyöreitä ja niitä reunustaa reunavalli. Pienimmät ns. yksinkertaiset kraatterit ovat maljamaisia. Hieman suurempien, ns. kompleksikraattereiden pohja on tasainen keskelle syntyvää keskuskohoumaa tai -vuorta lukuun ottamatta; tällaisten kraattereiden reunoilla näkyy lisäksi terassimaisia romahduksia. Vielä suurempien törmäysaltaiden keskelle syntyy keskuskohouman sijaan kehämäinen keskusvuoristo tai jopa useita kehiä.Maasta tunnetaan noin 180–190 törmäyskraatteria (tai -rakennetta). Suomestakin niitä tunnetaan 11 kappaletta, suurin osa on järviä, Tunnetuin lienee suurin kraatterijärvi Lappajärvi Pohjanmaalla; muita esimerkkejä ovat Suvasveden kraatterit Savossa sekä Karikkoselkä Petäjävedellä. Muita tunnettuja kraattereita ovat Viron nuori Kaalijärvi, Saksalainen Ries, dinosaurusten tappajana tunnettu Chicxulub, sekä ehkä Maapallon tunnetuin kraatteri, Arizonan suuri meteoriittikraatteri.

Kraatteritiheyden avulla voidaan arvioida taivaankappaleen pinnan ikää ja olosuhteita. Jupiterin Io-kuun pinnalta ei tunneta ainuttakaan kraatteria, joten sen pinta on geologisesti erittäin nuori. Venuksen pinnalta taas on löydetty noin 900 yli 1,5–2 km:n läpimittaista kraatteria, joiden iät ovat 300–500 miljoonaa vuotta. Törmääjät, jotka normaalisti aiheuttaisivat 1,5 km pienempiä kraattereita, tuhoutuvat syöksyessään Venuksen tiheän ja paksun kaasukehän läpi. Kuun pinta on laajalti kraatteroitunutta, ja vanhoja kraattereita näkyy osittain entisten alla aavekraattereina. Tämä kertoo siitä, että Kuun pinta on erittäin vanha.

Source: Törmäyskraatteri

French Cratère d'impact

Un cratère d'impact est une dépression de forme plus ou moins circulaire issue de la collision d'un objet sur un autre de taille suffisamment grande pour qu'il ne soit pas complètement détruit par l'impact. Quand la dépression est beaucoup moins profonde que large on parle d'un bassin d'impact.

L'expression est particulièrement utilisée en astronomie pour désigner la dépression résultant d'un impact cosmique, c'est-à-dire de la collision d'objets célestes (un astéroïde ou une comète) percutant la Terre, la Lune ou tout autre corps solide se mouvant dans l'espace et suffisamment gros pour que la puissance de l'impact ne cause pas sa destruction.

Plus particulièrement, on appelle astroblèmes les structures d'impact terrestres qui sont devenues plus ou moins facilement identifiables à cause de l'œuvre des différents agents d'érosion. Le cratère n'est qu'un des éléments constitutifs de l'astroblème.

Source: Cratère d'impact

Hebrew מכתש פגיעה

מכתש פגיעה הוא שקע שנוצר מפגיעת עצם גדול בפניו של עצם אחר. על פי רוב משמש המונח לתיאור הגומה המעגלית הנוצרת בפני הקרקע של גרם שמימי כלשהו כגון ירח או כוכב לכת, בעקבות פגיעה של עצם קטן יותר, מטאוריט לדוגמה. מכתש פגיעה עומד בניגוד למכתש פיצוץ, שנוצר מקריסה תת-קרקעית טבעית או מעשה אדם.

מכתשי הפגיעה יוצרים את תוואי הקרקע הדומיננטיים ברבים מגרמי מערכת השמש, כגון הירח, כוכב חמה, קליסטו, גנימד ומרבית הירחים הקטנים והאסטרואידים. על פני כוכבי הלכת והירחים החווים פעילות גאולוגית עצימה יותר, כגון כדור הארץ, נוגה, מאדים, אירופה, איו וטיטאן, מכתשי הפגיעה פחות נפוצים בשל תהליכי סחיפה ושינוי שגורמת טקטוניקת הלוחות.

בעידנים מוקדמים של מערכת השמש היה קצב יצירת מכתשי הפגיעה גבוה בהרבה מהקצב כיום. מכתשי פגיעה בקטרים של מאות קילומטרים ומעלה, ככאלה המצויים על כוכב חמה ועל הירח, מתעדים את התקופה המאוחרת של ההפגזה הכבדה ("Late Heavy Bombardment") של מערכת השמש הפנימית שמוערכת בתקופה שלפני 3.8 ו-4.1 מיליארדי שנים. מאז אמנם ירד פלאים קצב יצירת המכתשים, אך הוא עדיין אינו זניח: מעריכים כי כדור הארץ חווה בין פגיעה ניכרת אחת לשלוש, שיש בכוחן כדי ליצור מכתש בקוטר של 20 קילומטרים מדי מיליון שנים בממוצע. נתון זה מעיד על כך שמספר המכתשים הצעירים שאותרו עד כה נמוך בהרבה מזה הצפוי.

על פני כדור הארץ אותרו עד כה כ-170 מכתשי פגיעה, זאת על אף הפעילות הטקטונית ששוחקת ומעלימה אותם בזמן קצר יחסית לשינויים גאולוגיים. קוטר המכתשים שנמצאו נע בין מספר עשרות מטרים ועד ל-300 קילומטרים, ושִערוך תקופת הפגיעה נע בין זמננו הנוכחי (המכתש עקב מטאוריט סיחוטה-אלין נוצר בעקבות פגיעת מטאוריט ב-12 בפברואר 1947) לתקופה שלפני למעלה משני מיליארד שנים. עם זאת מרבית המכתשים מתוארכים לתקופה שעד לפני 200 מיליון שנים. בין היתר אותרו גם כמה מכתשי פגיעה תת-ימיים.

מכתשי פגיעה שונים מצורות קרקע דומות דוגמת קלדרה, מכתש פיצוץ ומכתש סחיפה.

Source: מכתש פגיעה

Croatian Udarni krater

Udarni krater je kružna udubina na površini planeta, Mjeseca, asteroida ili nekog drugog nebeskog tijela. Udarni krateri obično su posljedica udara meteorita o površinu nebeskog tijela.

Source: Udarni krater

Hungarian Becsapódási kráter

A becsapódási kráterek olyan kráterek, amelyek kozmikus anyagoktól – meteoroktól, üstökösöktől vagy kisbolygóktól – származnak. Megszokott domborzati formák a szilárd égitesteken (beleértve a Földet és a holdakat is).

A Földön a Yucatán-félszigetnél található a Chicxulub-kráter, melynek keletkezése talán kapcsolatban áll a K–T-kihalással. A Földön kevesebb épen maradt kráter van az időjárás erodáló hatása miatt. A holdi tengerek is nagyrészt becsapódások során jöttek létre. Elterjedt módszer a bolygófelszínek korának a meghatározása a kráterszámlálással. (Minél több kráter van egy felszínen, annál öregebb.)

Source: Becsapódási kráter

Italian Cratere meteoritico

Un cratere meteoritico (spesso chiamato astroblema, cratere da impatto o bacino) è una depressione circolare sulla superficie di un pianeta, luna, asteroide, o un altro corpo celeste. I crateri sono causati da impatti di meteoroidi, asteroidi e comete. Per designare con terminologia ufficiale i crateri presenti su corpi celesti diversi dalla Terra è di uso comune l'espressione latina crater, secondo una convenzione stabilita dall'Unione Astronomica Internazionale.

Source: Cratere meteoritico

Japanese クレーター

クレーター (crater) とは、天体衝突などによって作られる地形である。典型的には、円形の盆地とそれを取り囲む円環状の山脈であるリムからなるが、実際にはさまざまな形態がある。主に隕石・彗星・小惑星・微惑星などの衝突でできるが、核爆発や大量の火薬などの爆発でも同様の地形ができる。

ギリシャ語で「ボウル」「皿」を意味する語が語源で、本来は成因を問わず円形の窪地を意味し、火山の噴火口や、沈降による穴も含む。英語文献では、そのような意味での使用も少なくない。なお、コップ座の学名はCrater(クラテル)で、同じ語源である。

狭義には、天体衝突で形成された地形のことである。1609年にガリレオ・ガリレイが、月面を天体望遠鏡で観察し、多数の円形の凹地を確認したが、ガリレオは「小さな斑点」と呼んでいる。成因を明確に示したいときは衝突クレーター、インパクトクレーター (impact crater) と呼ぶ。またこの意味で使う場合は、「円形の窪地」という本来の意味ではクレーターと呼べないような形状の地形(たとえば地中構造、リムの一部のみ、など)も含めることが多い。窪地が明瞭なものは隕石孔(いんせきこう)と呼ぶこともある。

Source: クレーター

Korean 충돌구

충돌구는 단단한 표면을 가진 천체에 다른 작은 천체가 충돌했을 때 생기는 특징적인 형태의 구덩이를 말한다. 운석구덩이, 크레이터(crater) 또는 운석공(隕石孔)이라고 칭하기도 한다. 흔히 둥근 모양이지만 충돌한 천체의 입사각도가 낮을 때는 타원 모양으로 생기기도 한다. 충돌구의 중앙에는 센트럴 피크라고 하는 언덕이 형성되는 경우가 많고 지구상의 충돌구에는 물이 고여 호수가 되기도 한다.

아주 오래된 충돌구 중에서 주변부의 기복이 거의 사라지고 무늬만 남아있는 경우는 팰림세스트(palimpsest; 옛날에 양피지에 글을 쓸 때 지우거나 지워진 흔적)라고 부른다. 지구 표면에 생긴 충돌구는 풍화 침식을 받아 점차 그 모습을 잃어간다. 충돌구의 모습을 지워가는 작용에는 바람, 물의 직접적인 침식과 충돌구 표면의 사태 외에도 바람에 실려오거나 물에 의하여 운반된 퇴적물이 충돌구를 매우는 작용도 포함된다. 그 외에도 용암에 의하여 충돌구 자체가 덮여버리는 경우도 있다. 지구 밖에서는 목성의 위성 칼리스토에서 얼음의 지각에 덮여버린 충돌구들을 볼 수 있다. 칼리스토의 팰림세스트는 칼리스토의 내부가 아직 따뜻하여 얼음의 맨틀과 얇은 지각이 존재하던 시대에 얼음의 지각을 뚫어버리는 큰 충돌이 일어나고 그때 내부의 액체가 지표로 범람한 후 얼어붙어 형성되었다는 해석이 있다.

지표의 활발한 풍화 침식작용에도 불구하고 지구에서도 큰 것만 쳐도 150여개의 충돌구들을 확인할 수 있으며 이러한 충돌구들에 대한 연구를 통해서 지질학자들은 흔적이 거의 지워진 더 작은 충돌구들을 찾을 수 있다. 충돌구는 단단한 표면을 가진 거의 모든 천체에서 찾아볼 수 있으며 (몇 안되는 예외중 하나는 목성의 위성 유로파이다) 표면의 충돌구 밀도를 통하여 그 표면이 생성된 연대를 추정할 수 있다. 표면이 형성된 초기에는 충돌구의 집적이 많아지므로 더 많은 충돌구가 더 오래된 표면을 지시한다. 그러나 어느 정도 시간이 흐르고 나면, 새로 생기는 충돌구는 기존의 충돌구를 파괴하기 때문에 밀도가 더 이상 증가하지 않는 평형상태에 도달하게 된다.

Source: 충돌구

Dutch Inslagkrater

Een inslagkrater (of inslagbekken) is een krater (een komvormige of ringvormige landschapsvorm) die in de bodem van een hemellichaam achterblijft na de inslag van een ander hemellichaam.

Het inslaande lichaam is meestal een meteoriet, die van een komeet of een planetoïde afkomstig kan zijn. Het getroffen lichaam kan iedere planeet, maan of planetoïde zijn met een vast oppervlak. Bij het ontstaan van het zonnestelsel bleef veel puin rondzwerven dat op de planeten insloeg. Daardoor vertonen veel inactieve planeten (zoals Mercurius) en manen (zoals onze Maan) nu nog veel inslagkraters. Op planeten (zoals onze Aarde) of manen (zoals de Jupitermaan Io) die geologisch actief zijn of een behoorlijke dampkring hebben, vindt men veel minder inslagstructuren doordat ze zijn uitgewist door erosie en landschaphernieuwing. Kratertellingen zijn dan ook een belangrijke gegevensbron voor planetologen om schattingen van de leeftijd van planeetoppervlakken te maken.

Source: Inslagkrater

Polish Krater uderzeniowy

Krater uderzeniowy – koliste zagłębienie (lub zniekształcenie) na powierzchni ciała niebieskiego, spowodowane upadkiem meteorytu, planetoidy lub komety.

Kratery są najczęściej spotykanymi elementami rzeźby powierzchni ciał o budowie skalistej i skalno-lodowej w Układzie Słonecznym, o ile ciało jest pozbawione atmosfery, a jego powierzchnia nie została przekształcona przez procesy geologiczne. Obserwowana gęstość występowania kraterów uderzeniowych zawiera informację o wieku struktury geologicznej nimi pokrytej i o intensywności procesów geologicznych. Na przykład Kallisto, satelita Jowisza, jest gęsto pokryty kraterami ponieważ nie ma tam intensywnych procesów erozyjnych ani wulkanicznych, które by je niszczyły. Natomiast Io (inny księżyc Jowisza) jest niemal zupełnie pozbawiony kraterów meteorytowych (mimo podobnej intensywności bombardowania przez meteoryty), bo ma tam miejsce intensywny wulkanizm.

Kratery uderzeniowe należy odróżnić od podobnych struktur innego pochodzenia, na przykład kraterów i kalder wulkanicznych, czyli zagłębień powstałych w wyniku eksplozji i rozerwania wulkanu, lub sztucznych wybuchów (na przykład jezioro Szagan), lejów krasowych, cyrków lodowcowych lub dajek pierścieniowych. Na Ziemi kratery uderzeniowe często wypełnione są wodą i wtedy nazywane bywają jeziorami kraterowymi.

Source: Krater uderzeniowy

Portuguese Cratera de impacto

Em astronomia, cratera de impacto ou astroblema é uma formação crateriforme produzida pela queda do espaço de um meteorito ou cometa. Difere das crateras de origem vulcânicas, que são formadas por materiais e forças oriundas das camadas geológicas do interior da terra.Crateras de impacto podem ser vistos facilmente em astros como a Lua, onde na pouca erosão podem ser conservados. Na Terra, a erosão fez com que a maior parte dos astroblemas desaparecessem. Poucos são ainda visíveis. O exemplo notável é a Cratera de Barringer, em Flagstaff no Arizona, Estados Unidos, resultante da colisão de um meteorito.O vocábulo "astroblema" vem das palavras gregas astron = estrela e blema = cicatriz, que leva ao significado de “cicatriz de estrela”, e foi cunhado com grande exatidão poética, em 1961, pelo meteoricologista norte-americano, Robert S. Dietz.

Source: Cratera de impacto

Romanian Crater de impact

În sensul cel mai larg, termenul crater de impact poate fi aplicat la orice depresiune, naturală sau provocată de om, care rezultă din impactul de mare viteză al unui proiectil cu un corp mai mare. De obicei se folosește pentru a denumi o depresiune aproximativ circulară la suprafața unei planete, satelit sau alt corp solid [din Sistemul Solar], rezultat din ciocnirea la o viteză foarte mare a unui obiect mai mic cu suprafața. În contrast cu craterele vulcanice, care rezultă dintr-o explozie sau colaps intern, craterele de impact de obicei au mai multe ridicături și pardoseli, care sunt mai mici în comparație cu elevația terenului din jur. Craterele provocate de meteoriți sunt probabil cele mai cunoscute exemple de mici cratere de impact de pe Pământ.

Source: Crater de impact

Russian Ударный кратер

Уда́рный кра́тер — углубление, появившееся на поверхности небесного тела при падении тела меньшего размера. Крупный ударный кратер (более 2 км в диаметре) на поверхности Земли называют астробле́мой (от др.-греч. ἄστρον «звезда» + βλῆμα «рана», то есть «звёздная рана»; этот термин введён в 1960 году Робертом Дицем). Само событие (удар метеорита) иногда называют и́мпактом (англиц. от impact «столкновение») или и́мпактным событием. На Земле обнаружено около 150 астроблем.

Молодые ударные кратеры имеют приподнятые края и (в отличие от вулканических кратеров, возникающих при взрыве или обрушении) более низкий, чем у окружающей местности, уровень дна. Маленькие ударные кратеры выглядят как простые углубления в форме чаши, а самые большие — как сложные многокольцевые структуры (известные как ударные бассейны). Пример небольшого ударного кратера на Земле — Аризонский кратер. Ударные кратеры — самые распространённые детали рельефа многих небесных тел с твёрдой поверхностью, включая Луну, Меркурий, Каллисто, Ганимед и многие другие. На телах с плотной атмосферой и телах, проявляющих геологическую активность, таких как Земля, Венера, Марс, Европа, Ио и Титан, ударные кратеры встречаются реже, поскольку со временем их разрушают и покрывают отложениями тектонические, вулканические и эрозионные процессы.

Около 3,9 миллиардов лет назад внутренние тела Солнечной системы испытывали интенсивную астероидную бомбардировку. Теперь кратеры появляются на Земле намного реже; в среднем за миллион лет на неё падает от одного до трёх тел, способных образовать кратер диаметром не менее 20 километров. Это указывает на то, что на планете должно быть гораздо больше относительно молодых кратеров, чем известно сейчас.

Хотя различные процессы на поверхности Земли быстро уничтожают следы столкновений, на ней обнаружено около 190 ударных кратеров. Их диаметр лежит в пределах от нескольких десятков метров до около 300 км, а возраст — от недавних времён (например, кратеры Сихотэ-Алинь в России, появившиеся в 1947 году) до более двух миллиардов лет. Большинству из них менее 500 миллионов лет, так как более старые уже, в основном, разрушены. Чаще всего кратеры встречаются на древних платформах. На морском дне известно лишь немного кратеров — как из-за сложности его исследования, так и из-за быстрой скорости изменения дна океана, а также его погружения в недра Земли.

Ударные кратеры не следует путать с похожими формами рельефа, включая кальдеры, карстовые воронки, ледниковые кольца, кольцевые дамбы, соляные купола и другие.

Source: Ударный кратер

Slovak Impaktný kráter

Impaktný kráter (iné názvy: dopadový kráter; veľký aj panva, veľký s dnom zaliatym žeravou magmou aj more; po dopade meteoritu aj meteoritový/meteoritický kráter; zachovaný na Zemi aj astroproblém) je priehlbina približne kruhového tvaru na povrchu telies v planetárnej sústave (planét, mesiacov a planétok), ktorá vznikla impaktom.

Impaktné krátery majú priemer od niekoľkých mikrónov až do tisícok kilometrov. Najväčšie impaktné krátery sa nazývajú panvy alebo (hlavne na Mesiaci) moria (mare). Dno typického impaktného krátera leží nižšie ako jeho okolie. Jeho vyvýšený okraj sa prudko zvažuje do stredu kráteru a pozvoľna smerom von. Veľkosť kráteru záleží najmä na veľkosti dopadajúceho telesa (projektilu), na jeho rýchlosti pri dopade a jeho zložení. Veľkosť krátera je tiež významne ovplyvňovaná vlastnosťami cieľového telesa.

V slnečnej sústave vznikli impaktné krátery na všetkých telesách s pevným povrchom dopadmi menších astronomických telies. Na niektorých telesách však boli neskôr zahladené geologickou činnosťou. Napríklad na Zemi sa ich zachovalo iba približne 150. Povrch Marsu a Mesiaca však zostal bez geologických zmien a je impaktnými krátermi husto pokrytý.

Source: Impaktný kráter

Serbian Udarni krater

Udarni krater je jedan od najčešćih tipova kratera koji se spominju u astronomiji.

U najširem smislu, pojam udarni krater može se primeniti na bilo koju depresiju, prirodnu ili izazvanu ljudskim uticajem, koja proizilazi iz sudara (velike brzine) manjeg tela sa većim telom. Navedeni termin se najčešće koristi za kružne depresije na površini planeta, satelita ili drugih čvrstih tela u Sunčevom sistemu, formirane od udara manjih tela u podlogi. Za razliku od vulkanskih kratera, koji su rezultat eksplozije ili unutrašnjeg kolapsa, ovi krateri obično su oivičeni i imaju pod koji je niži od visine okolnog terena. Krateri se javljaju u raznim oblicima i to u rasponu od: malih jednostavnih zdela, do velikih, složenih, multi-prstenastih bazena. Meteorski krater je možda najpoznatiji primer malog kratera na Zemlji.

Udarni krateri su dominantna reljefna forma na mnogim čvrstim objektima Sunčevog sistema, uključujući Mesec, Merkur, Kalisto (eng. Callisto), Ganimed i većinu malih satelita i asteroida. Na drugim planetama i mesecima na kojima su više aktivni geološki procesi, kao što su Zemlja, Venera, Mars, Evropa, Ija i Titan, vidljivi krateri su ređi, jer nestaju pod uticajima erozije, zatrpani ili preobraženi tektonskim procesima tokom vremena.

U ranom Sunčevom sistemu, stopa kolizija nebeskih tela je bila mnogo veća nego danas. Veliki multi-prstenasti udarni bazeni, prečnika od nekoliko stotina kilometara ili više, zadržao se na primer na Merkuru i Mesecu. Rekordan period intenzivnog bombardovanja u unutrašnjem Sunčevom sistemu, se završio pre oko 3,8 milijardi godina. Od tog vremena, stopa nastanka novih kratera na Zemlji je znatno niža, ali je ipak primetna. Zemlju pogode jedan do tri udara, dovoljno velika da načine krater prečnika 20 km, u proseku svakih milion godina. To znači da ne bi trebalo biti puno više relativno mladih kratera na planeti nego što je dosada otkriveno.

Iako su Zemljini aktivni površinski procesi brzo uništili „zapise” udara, dosada je identifikovano oko 170 kopnenih kratera. Njihova veličina je u rasponu prečnika od nekoliko desetina metara do oko 300 km, a vremenskog su raspona od modernih (npr. Sihote-Alin krater u Rusiji koji je nastao 1947) do starih više od dve milijarde godina, iako je većina mlađa od 500 miliona godina, pošto stariji krateri „iščezavaju” pod uticajem geoloških procesa. Mogu su takođe selektivno naći u stabilnim regijama u unutrašnjosti kontinenata. Malo podmorskih kratera je otkriveno zbog teškoća pri istraživanju morskog dna, brze stope promene na dnu okeana, i subdukcije na dnu okeana u Zemljinoj unutrašnjosti zbog procesa tektonike ploča.

Udarni krateri se ne trebaju mešati s drugim sličnim reljefnim oblicima koji se u nekim slučajevima pojavljuju, uključujući i kalderne prstenaste nasipe.

Source: Udarni krater

Swedish Nedslagskrater

En nedslagskrater, även kallad meteoritkrater eller krater, är en fördjupning som bildats på en större himlakropp där en mindre himlakropp har kolliderat med den. Den sträcker sig vanligen över ett område som har formen av en cirkelskiva. Äldre och mindre tydliga nedslagskratrar benämns astroblem.

Den större himlakroppen vid kollisionen kan vara en planet, måne eller småplanet, medan den mindre himlakroppen kan vara en meteorid, asteroid eller komet. På jorden bildas ofta en kratersjö i en sådan krater, och i större nedslagskratrar bildas ofta en ö eller till och med en ring av öar i kraterns centrum. Exempel på nedslagskratrar på jordens yta är Barringerkratern, och bland astroblem Manicouagankratern, Siljansringen och Chicxulubkratern.

Source: Nedslagskrater

Ukrainian Метеоритний кратер

Метеори́тний кра́тер — западина круглої або овальної форми, яка утворилася на місці падіння метеориту.

Головною деталлю усіх кратерів є кільцевий вал навколо заглибини. Розрізняють кратери ударні й вибухові. Останні утворюються внаслідок падіння великих метеоритів. Діаметр кратера може досягати декількох десятків кілометрів. Для великих кратерів типовим є центральне підвищення.

Source: Метеоритний кратер

Chenese 撞击坑

撞击坑(又称陨石坑或环形山)為行星、卫星、小行星或其它類地天体表面通过陨石撞击而形成的环形的凹坑。撞击坑的中心往往会有一座小山,在地球上撞击坑内常常会積水,形成撞击湖,湖心则有一座小岛。

在具有风化过程的天体上或者具有地壳运动的天体上老的撞击坑会逐渐被磨灭。比如在地球上通过风化、风吹来的尘沙的堆积、岩浆撞击坑会被掩盖或者磨灭。在其它天体上有可能有其它效应来磨灭撞击坑。比如木卫四的表面是冰,随着时间的流易,冰会慢慢流动,使得这颗卫星表面的撞击坑消失。

在地球上约有150个大的依然可以辨认出来的撞击坑,其中直徑大於100公里的僅有5個,通过对这些撞击坑的研究地质学家还发现了许多已经无法辨认出来的撞击坑。几乎所有具有固体表面的行星和卫星均带有撞击坑。在有些天体上撞击坑的密度可以被用来确定相应的表面地区的形成年代。

Source: 撞击坑

Referenced from

subclass ofimpact crater lake
instance ofMeteor Crater
instance ofWolfe Creek Crater
instance ofTswaing crater
instance ofKaali crater
instance ofLonar crater lake
instance ofOdysseus
instance ofTycho
instance ofVredefort crater
instance ofCopernicus
instance ofMösting
instance ofStickney
instance ofAlphonsus
instance ofWabar craters
instance ofHaviland Crater
instance ofInktomi
instance ofPingualuit crater
instance ofGale
instance ofUtopia Planitia
instance ofCaloris Planitia
instance ofHerschel
instance ofCleopatra
instance ofIsidis Planitia
instance ofDalgaranga crater
instance ofCabeus
instance ofBoxhole crater
instance ofPrinz
instance ofBoltysh crater
instance ofFra Mauro
instance ofChicxulub crater
instance ofOdessa Meteor Crater
subclass oflunar crater
ar فوهة صدميةast Cráter d'impautuaz Zərbə krateribe астраблемаbe-tarask ударны кратэрbg Ударен кратерbn অভিঘাত খাদbr Kraterbs Udarni kraterca cràter d'impactece тохаран кратерcs impaktní kráterda nedslagskraterde Einschlagkraterel κρατήρας πρόσκρουσηςen-ca Impact cratereo alfrapa krateroes cráter de impactoet impaktkraatereu Talka kraterfa دهانه برخوردیfi törmäyskraatterifr cratère d'impactgl Cráter de impactogsw Ischlagkraterhe מכתש פגיעהhi प्रहार क्रेटरhr Udarni kraterhu becsapódási kráterhy Հարվածային խառնարանid Kawah tabrakanit cratere meteoriticoja クレーターkab Takuct tamackaṭṭkk Метеориттік кратерko 충돌구ky Метеорит кратериla Crater illisionislb Aschlagkraterli Inslaagkraterlt Smūginis kraterislv Triecienkrāterismk ударен кратерml ഉൽക്കാഗർത്തംms Kawah hentamannan Chhiong-tu̍t-khangnb nedslagskraternds Inslagkraternl inslagkraternn nedslagskrateroc Cratèr d'impactepl krater uderzeniowypt Cratera de impactopt-br Cratera de impactoqu Pachakawri luq'uro Craterru ударный кратерsh udarni kratersk Impaktný krátersl Udarni kratersr кратерsv nedslagskratersw Kasoko ya dharubata விண்கல் வீழ் பள்ளம்tr Meteor krateriuk метеоритний кратерvi Hố va chạmwuu 撞击坑yue 隕石坑zh 撞擊坑
Wikidata Updated: Fri Jul 23 2021 07:10:52