Wawel Senator Tower

File:WieżaSenatorska-WidokZWieżySandomierskiej-POL, Kraków.jpg

Wikimedia Commons
Wikimedia Commons category: Wawel Senator Tower

Geographical coordinates: 50.0539 19.9367

Wikipedia

Polish Baszta Senatorska na Wawelu

Baszta Senatorska (zwana także Lubranką) – najwyższa z trzech w pełni zachowanych baszt na Wawelu. Wraz z basztą Sandomierską tworzy unikatowy zespół tzw. baszt ogniowych.

Wzniesiona została prawdopodobnie pomiędzy rokiem 1447 a 1460 w czasach panowania Kazimierza Jagiellończyka, w celu wzmocnienia obronności zamku po rozpowszechnieniu się nowych rodzajów artylerii. W dolnych kondygnacjach z kamienia, w górnych z cegły. Komunikację pionową zapewniały schody umieszczone w grubości muru. Niedługo po wybudowaniu podjęto decyzję o podwyższeniu baszty nakrywając ją wysokim stromym dachem. Około 1517 roku wykuto w murze parteru nową strzelnicę. W 1534 roku wieżę połączono z południowym skrzydłem pałacu królewskiego i przebudowano dolne kondygnacje, m.in. z przeznaczeniem na komnatę dla „młodego króla” tj. Zygmunta Augusta. Według Kroniki Bielskiego w 1595 r. została obniżona najwyższa kondygnacja powyżej kroksztynów „dla wielkiego ciężaru, który na sobie miała”. Wtedy też powstało zwieńczenie z płycinowymi podziałami i okrągłymi okienkami. Jej najstarsza nazwa, Lubranka, pochodzi od nazwiska prokuratora generalnego zamku, Grzegorza z Lubrańca. W XVII i XVIII w. nazywaną ją także Olbramką, Wolbromką i Skarbową. Ostatecznie przyjęła się nazwa baszty Senatorskiej. W październiku 1536 roku pożar zniszczył basztę, którą wyremontowano w latach 1540–1543. W 1584 roku w pobliżu baszty ścięto Samuela Zborowskiego.

Baszta była wielokrotnie uszkadzana przez pożary, m.in. w 1656 r. w czasie okupacji szwedzkiej, i odnawiana. Około roku 1858 została przebudowana (podobnie jak inne baszty wawelskie) przez Austriaków, z usunięciem spadzistego dachu i wprowadzeniem pseudogotyckiego krenelaża. Dalsze niekorzystne przeróbki miały miejsce w okresie okupacji hitlerowskiej w latach 1940–1943, gdy zlikwidowano wykusz latrynowy, wykuto okno na parterze, usunięto sklepienie w piwnicy i w miejscu historycznego wejścia umieszczono kominek. Około 1965 roku wymieniono zniszczony pseudogotycki krenelaż z czasów zaborów. Wielokrotnie proponowane przywrócenie historycznego kształtu baszty z nakryciem dachem zostało zrealizowane dopiero w latach 2002–2003 według projektu arch. Piotra Stępnia przy współpracy dr inż. Stanisława Karczmarczyka. Dach pokryto dachówką mnich-mniszka i zrekonstruowano wykusz latrynowy zniszczony przez niemieckich okupantów. Prace te połączone były z konserwacją całości murów baszty.

Source: Baszta Senatorska na Wawelu

Russian Сенаторская башня

Сенаторская башня или Любранка (польск. Baszta Senatorska, Lubranka) — одна из трёх существующих в настоящее время башен Вавеля, Краков, Польша. Находится на южной части фортификационных сооружений Вавеля. Наряду с Сандомирской башней является часть комплекса так называемых вавельских «Огненных башен» второй половины XV века.

Башня была построена во второй половине XV века. Нижняя часть башни была сооружена из камня и верхняя — из кирпича. В 1534 году башня была соединена с южным крылом королевского дворца. В это же время были перестроены нижние этажи башни, как сообщается в хрониках «для юного короля Сигизмунда Августа».

Второе название «Любранка» произошло от имени генерального прокуратора замка Гжегожа из Любранцы. В XVII и XVIII веках башня также носило наименование «Ольбрамка», «Вольбромка» и «Скарбовая башня».

Башня неоднократно подвергалась пожарам, в том числе и в 1656 году во время Шведского потопа. В 1858 году австрийские власти перестроили башню, которая вошла в систему фортификационных сооружений Краковской крепости.

В 2002—2003 годах проводились реставрационные работы под руководством польских архитекторов Петра Стемпня и Станислава Карчмарчика.

Source: Сенаторская башня

Ukrainian Сенаторська вежа

Сенаторська вежа або Любранка (пол. Baszta Senatorska, Lubranka) — одна з трьох існуючих в даний час веж Вавеля, Краків, Польща. Знаходиться на південній частині фортифікаційних споруд Вавеля. Поряд з Сандомирської вежею є частина комплексу так званих вавельских «Вогняних веж» другої половини XV століття.

Вежа була побудована в другій половині XV століття. Нижня частина вежі була споруджена з каменю і верхня — з цегли. У 1534 році башта була з'єднана з південним крилом королівського палацу. В цей же час були перебудовані нижні поверхи вежі, як повідомляється в хроніках «для юного короля Сигізмунда Августа».

Друга назва «Любранка» походить від імені генерального прокуратора замку Гжегожа з Любранци. У XVII і XVIII століттях вежа також носила найменування «Ольбрамка», «Вольбромка» і «Скарбова вежа».

Вежа неодноразово піддавалася пожежам, у тому числі і в 1656 році під час шведського потопу. У 1858 році австрійська влада перебудувала вежу, яка увійшла в систему фортифікаційних споруд Краківської фортеці.

У 2002-2003 роках проводилися реставраційні роботи під керівництвом польських архітекторів Петра Стемпня і Станіслава Карчмарчика.

Source: Сенаторська вежа

Wikivoyage

Russian Сенаторская башня

SourceКраков/Старый город (ru.wikivoyage.org)
Typesee
Loading...
de Senatorenturm (Wawel)hu Szenátori-torony (Wawel)pl Baszta Senatorska na Waweluru Сенаторская башняuk Сенаторська вежа
Image source:
Wikimedia Commons CC BY 3.0 by Kraków - moje miasto